Mopsvleermuis

Western barbastelle - Barbastella barbastellus

niet beoordeeld
niet beoordeeld

De mopsvleermuis is een middelgrote, donkere vleermuis met een karakteristiek plat gezicht. Het is een zeldzame soort die sterk verbonden is met oude, structuurrijke bossen en kleinschalige landschappen met veel bomen en beschutting.

Afbeelding
mopsvleermuis-joris verhees
Foto: Joris Verhees
Klap alle velden uit
Kenmerken
Grootte
4,5-5,8 cm
Gewicht
6-13,5 gr
Leeftijd
Gemiddeld 5,5 jaar
Voedsel
Nachtvlinders
Leefwijze
Vrouwtjes in groepen, mannetjes leven solitair of in kleine groepjes
Status
Dwaalgast
Leefgebied
De mopsvleermuis is sterk gebonden aan oude, structuurrijke bossen en kleinschalige landschappen met veel bomen. Jachtgebieden liggen vooral in en langs bossen, lanen en houtwallen.
Terug naar boven
Herkenning

De mopsvleermuis heeft een donkere, zwartbruine vacht met lichtere haarpunten, waardoor de rug een berijpt uiterlijk krijgt. Zijn buik is donkergrijs tot grijsbruin. De oren zijn breed, donker en aan de basis met elkaar vergroeid. Zijn gezicht is opvallend plat en breed. De vleugels zijn donker van kleur. In vlucht oogt de mopsvleermuis wendbaar en relatief compact.

Terug naar boven
Hoe kan ik dit dier ervaren

De mopsvleermuis vliegt vaak vroeg in de schemering uit. Hij jaagt meestal langs bosranden, open plekken in het bos en langs lanen en houtwallen. Het vlieggedrag is wendbaar en grillig. Met een batdetector kun je is de soort waarnemen, maar ook dan blijft herkenning lastig.

Terug naar boven
Leefwijze

Kraamkolonies bevinden zich in boomholten of achter loshangend schors. Ook ruimtes in gebouwen worden soms gebruikt. Zomerverblijfplaatsen worden spleetvormige ruimten gekozen, zoals rotsspleten, scheuren in muren, achter planken of achter boomschors.

De mopsvleermuis jaagt vooral op kleine nachtvlinders. Daarnaast vangt hij incidenteel andere insecten. Hij foerageert vaak langs beschutte structuren waar nachtvlinders talrijk zijn.

De paring vindt plaats in het najaar. Net als bij andere vleermuizen vindt de bevruchting pas in het voorjaar plaats. In de zomer krijgt een vrouwtje meestal één jong. De jongen worden grootgebracht in kleine kraamkolonies.

Terug naar boven
De ecologische rol

De mopsvleermuis vervult een belangrijke rol in bosecosystemen. Door grote aantallen nachtvlinders te vangen, helpt hij insectenpopulaties in balans te houden. Zijn aanwezigheid is een aanwijzing voor oude, structuurrijke bossen met voldoende rust en variatie.

Terug naar boven
Wist je dat
  • De kraamkolonies verwisselen vaak van plaats: een kolonie gebruikt wel dertig verschillende boomholten.
  • De overwintering begint vaak in bomen. Later, bij toenemende kou, trekken de vleermuizen naar ondergrondse verblijven zoals grotten, groeven of bunkers en kelders. 
  • De mopsvleermuis heeft een opvallend plat gezicht.
  • Zijn oren zijn aan de basis met elkaar vergroeid.

     
Terug naar boven
Verspreiding

De mopsvleermuis wordt in Nederland slechts op een beperkt aantal plekken vastgesteld. Waarnemingen zijn schaars en geconcentreerd in gebieden met geschikt oud bos en structuurrijke landschappen.

De soort komt voor in grote delen van Europa, maar ontbreekt in het uiterste noorden en op sommige mediterrane eilanden. Het verspreidingsgebied is versnipperd en de soort is op veel plaatsen zeldzaam.

verspreidingskaart
Terug naar boven
Bescherming
Beschermingsstatussen
niet beoordeeld
niet beoordeeld
eurovlag-II-IV.svg Europees beschermd II - IV
Europees beschermd II - IV

De mopsvleermuis is kwetsbaar door de zeldzaamheid van geschikte verblijfplaatsen en de sterke afhankelijkheid van oude bossen. Het verdwijnen van oude bomen, losse schors, bosranden en kleinschalige verbindingen vormt een belangrijke bedreiging. Ook verstoring van verblijfplaatsen en verlichting van vliegroutes kunnen nadelig zijn.

Top 3 bedreigingen
Milieukwaliteit
Verlies van leefomgeving
Verstoring
Terug naar boven
Wat kun jij doen

Maak je tuin donker en insectvriendelijk: beperk buitenverlichting, gebruik geen pesticiden en kies voor inheemse planten die veel insecten aantrekken. Zo help je vleermuizen aan voldoende prooi. Ook kan je een vleermuiskast ophangen als extra verblijfplaats, bijvoorbeeld aan de zijkant van je huis of in een boom. Probeer mogelijke verblijfplaatsen van vleermuizen niet te verstoren

Terug naar boven
Wet en regelgeving

De mopsvleermuis is in Nederland strikt beschermd onder de Omgevingswet (voorheen de Wet natuurbescherming), op basis van de Europese Habitatrichtlijn. Het is verboden om mopsvleermuis te doden, te vangen of opzettelijk te verstoren. Ook mogen hun vaste rust- en verblijfplaatsen, zoals kraamkolonies en winterverblijven, niet worden beschadigd of vernietigd. Deze verblijfplaatsen zijn jaarrond beschermd, ook wanneer de dieren tijdelijk afwezig zijn. 

Terug naar boven