Zoogdieren van het Platteland
Binnen het programma Platteland werken we aan een gevarieerd cultuurlandschap dat zich kenmerkt door een fijnmazig netwerk van akkers, hagen, houtwallen, rijkbegroeide slootkanten, beken, poelen en kruidenrijke graslanden; een landschap zonder harde barrières, maar met brede, verbindende overgangen tussen stad, dorp en open land.
Hier leven veel zoogdieren zoals das, haas, konijn, wezel, hermelijn, bunzing en in Zuid-Limburg eikelmuis, hazelmuis, hamster en wilde kat. Verder komt een rijke verscheidenheid aan vleermuizen er voor. Bijvoorbeeld laatvlieger, ruige en gewone dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, franjestaart, ingekorven vleermuis, watervleermuis, baardvleermuis en Brandts vleermuis.
Het platteland ziet er groen uit; maar in dit groen is helaas vaak te weinig plek voor wilde zoogdieren. De rommelhoekjes, hagen en braakliggende stukjes land zijn verdwenen. Vaak door schaalvergroting van de landbouw en vakkundige herverkaveling. De verbindingen tussen leefgebieden van wilde zoogdieren zijn verdwenen.
Leefgebieden raken versnipperd en dassen, wilde katten en kleine marterachtigen lopen klem. Ook zijn er bedreigingen van gif en bodemberoering voor kleine diertjes die leven in bodem, water en lucht, en gegeten worden door een diversiteit aan zoogdieren. Veel soorten zijn nachtdieren die lijden onder de toenemende lichtvervuiling. Waar het landschap niet donker genoeg is, verdwijnen vleermuizen.
Gezond landschap
De kwaliteit van ons voedsel, de weerbaarheid van onze bodem tegen droogte en de stilte van een zomeravond vol insectengezoem; dat alles is een teken van een gezond boerenland. Een akkerrand vol kruiden en kleine zoogdieren houdt plaaginsecten in toom zonder chemie. Gezonde bodems met mollen en woelmuizen nemen regenwater op en drogen minder snel uit. En een landschap met houtwallen, boomgaarden en bloemrijke bermen is niet alleen rijker aan leven; het is mooier om in te wonen, te fietsen en te werken.
Ontsnippering werkt! We helpen grondeigenaren om faunapassages aan te leggen. Die verbinden stukken natuur met elkaar en geven dieren een veilige reis door het landschap. Bijvoorbeeld voor das en otter tot ecoducten voor edelherten. Dit soort verbindingen blijken vaak dé praktische oplossing om mens en zoogdier naast elkaar te laten leven. Dit doen we samen met terreinbeheerders, provincies, gemeenten, agrariërs en vrijwilligers.
Boer zoekt vleermuis
Ook op het boerenerf willen we graag aan de slag. Via Boer zoekt Vleermuis maakten we boerenerven in Noord-Brabant, Limburg en Zuid-Holland aantrekkelijker voor vleermuizen, die boeren terugbetalen in insectenbestrijding zonder gif. Want vleermuizen zijn fantastische vliegenvangers in veestallen.
Welkom donkere nacht
Ook zetten we ons in om de nacht weer écht donker te maken door lichtvervuiling aan te pakken zodat het nachtelijk landschap zijn ecologische functie terugkrijgt voor de vele soorten die daarvan afhankelijk zijn.
Hoera voor de eikelmuis
Een bijzondere focus ligt op Zuid-Limburg, waar het heuvellandschap unieke kansen biedt én unieke verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Hier zetten we ons specifiek in voor soorten als hamster, eikelmuis, hazelmuis, wilde kat, Bechsteins vleermuis, grote hoefijzerneus en vale vleermuis — soorten waarvoor Nederland internationaal een grote verantwoordelijkheid draagt en die juist in dit gebied hun laatste of belangrijkste Nederlandse bolwerken hebben.
Twintig jaar inzet voor de eikelmuis in Zuid-Limburg resulteerde in een provinciaal soortbeschermingsplan, jaarlijkse aanplant van tienduizenden planten en een succesvol fokprogramma dat een tweede populatie heeft opgestart.
Voor de hamster sluiten we al dertig jaar convenanten met agrariërs die graanakkers langer laten staan — met meetbaar resultaat voor de overlevingskans van de soort.
Voor de terugkerende wilde kat bereiden we samen met ARK en Natuurmonumenten leefgebied voor in Brabant. En met de Toolkit Faunavoorzieningen helpen we wegbeheerders concreet om otters veilig door het landschap te loodsen.