Brandts vleermuis
Brandt’s bat - Myotis brandtii
De Brandts vleermuis is een kleine vleermuissoort. Zijn vleugels zijn breed en kort waardoor hij iets minder wendbaar is. De prooikeuze is opportunistisch: hij eet wat veel voorkomt. Brandts vleermuizen kiezen voor spleten of kleine holtes, zowel in gebouwen als in holle bomen.
Brandts vleermuis heeft een bruine rugvacht, en vanwege de haarpunten een gouden glans. Zijn buik is iets lichter dan zijn rug. De oren, snoet en vleugels zijn donkerbruin tot zwart. De oren van Brandts vleermuis zijn kort, donkerbruin en lopen spits uit. De Het oorflapje (tragus) reikt bijna tot de helft van het oor en is spits. Zijn penis is aan het uiteinde verdikt.
De Brandts vleermuis verlaat de kolonie nog in de schemerperiode (15 - 30 minuten na zonsondergang) en ook 's morgens bij het invliegen is het al behoorlijk licht. Net als de (gewone) baardvleermuis is Brandt een matig wendbare vlieger die kalm en in rechte banen op enkele meters van de vegetatie baantjes trekt. Brandts vleermuis jaagt vooral boven paden en open plekken in het bos en minder aan bosranden en houtwallen.
De Brandts vleermuis is een gebouw- en een boombewoner. In het buitenland worden zomerverblijfplaatsen gevonden in smalle spleten op zolders, in ruimten tussen dakbetimmering en dakpannen en in platte vleermuiskasten. Daarnaast in holten en spleten in bomen en achter boomschors. In de winter wordt de Brandts vleermuis gevonden op relatief koude plaatsen in groeven, grotten, mijnen en bunkers.
Kleine nachtvlinders en langpootmuggen zijn voor Brandts vleermuis de belangrijkste prooien, gevolgd door spinnen, dansmuggen en vliegen.
De paring vindt waarschijnlijk plaats op de zwermlocaties (vanaf eind augustus) en in de winterverblijven. Net als bij andere soorten vleermuizen slaan de vrouwtjes het sperma op tot in het voorjaar, wanneer de daadwerkelijke bevruchting van de eicel plaatsvindt. De geboorte van meestal één jong vindt (in Midden-Europa) plaats van begin- tot eind juni. Na enkele weken zijn de jongen vliegvlug.
De Brandts vleermuis vervult een belangrijke rol in bosecosystemen. Door ’s nachts grote aantallen kleine insecten te vangen, helpt hij insectenpopulaties in balans te houden en draagt hij bij aan een gezond en natuurlijk evenwicht. De aanwezigheid van Brandts vleermuizen wijst op een goede biodiversiteit en een gezond ecosysteem. Daarnaast is hij zelf ook een prooi voor uilen (vooral bosuil en kerkuil) en roofvogels (boomvalk, sperwer).
- Baardvleermuis en Brandts vleermuis lijken zoveel op elkaar, dat ze alleen te onderscheiden zijn aan de tanden en aan de vorm van de penis.
- Pas na 1970 werden de Brandts vleermuis en de baardvleermuis in Europa van elkaar onderscheiden als aparte soorten.
- De oudste Brandts vleermuis die ooit geringd is, is 41 jaar oud geworden.
In Nederland wordt de bosvleermuis vooral op de hoge zandgronden en in Limburg gevonden. Daarnaast plaatselijk in de duinen.
Komt voor in een groot deel van Europa, van Ierland tot aan de Oeral. In Scandinavië alleen in de zuidpunt van Zweden. Ook op de Canarische Eilanden en Madeira komt hij voor.
Europees beschermd IV
Verlies en verstoring van woon-, foerageer- en verbindend habitat zijn de grootste bedreiging. Net als veel andere soorten vleermuizen maken Brandts vleermuizen veel gebruik van holten in bomen, en net als de baardvleermuis van losse schors van bomen. Het is daarom belangrijk dat er voldoende oudere bomen beschikbaar blijven in gebieden waar zich populaties bevinden. Na-isolatie en renovatie van gebouwen en woningen, met name in het bos en buitengebied en aan de dorpsranden, kan verblijven in spouwmuren, achter betimmeringen of tussen balken, vernietigen en mogelijke hele groepen insluiten. Toenemende verlichting hindert foerageergebied en vliegroutes. Doorsnijding en verminderde verbondenheid in het landschap, maakt verstoort vliegroutes en maakt foerageergebied minder bereikbaar
Maak je tuin donker en insectvriendelijk: beperk buitenverlichting, gebruik geen pesticiden en kies voor inheemse planten die veel insecten aantrekken. Zo help je vleermuizen aan voldoende prooi. Ook kan je een vleermuiskast ophangen als extra verblijfplaats, bijvoorbeeld aan de zijkant van je huis of in een boom. Probeer mogelijke verblijfplaatsen van vleermuizen niet te verstoren
De Brandts vleermuis is in Nederland strikt beschermd onder de Omgevingswet (voorheen de Wet natuurbescherming), op basis van de Europese Habitatrichtlijn. Het is verboden om Brandts vleermuizen te doden, te vangen of opzettelijk te verstoren. Ook mogen hun vaste rust- en verblijfplaatsen, zoals kraamkolonies en winterverblijven, niet worden beschadigd of vernietigd. Deze verblijfplaatsen zijn jaarrond beschermd, ook wanneer de dieren tijdelijk afwezig zijn.